Cukrzyca u dzieci

Choroby cywilizacyjne – czy tego chcemy, czy nie – dopadają nas i niestety nie omijają też dzieci… Cukrzyca to jedno z tych schorzeń, na które często zapadamy właśnie w wieku dziecięcym. Najmłodsi pacjenci najczęściej chorują na cukrzycę typu I charakteryzującą się całkowitą niezdolnością trzustki do wydzielania własnej insuliny.

dziecko z cukrzycą

Cukrzyca typu I nazywana jest też cukrzycą insulinozależną, bowiem konieczne jest w niej podawanie choremu zewnętrznych preparatów insuliny. Cukrzyca u małych dzieci rozwija się szybko i może rodzić poważne powikłania – jednym z nich jest kwasica ketonowa.

Rozwój kwasicy ketonowej jest stanem bezpośrednio zagrażającym życiu. Odwodnieniu organizmu towarzyszy oddech o nieprzyjemnym zapachu, osłabienie organizmu, senność. Kwasica może prowadzić do rozwoju zaburzeń świadomości, a w najgorszym wypadku – śpiączki cukrzycowej. W leczeniu konieczne jest jak najszybsze podanie insuliny.

Mylące objawy cukrzycy

Cukrzyca u dzieci może wystąpić w każdym wieku, również niemowlęcym (choć są to rzadkie przypadki). U noworodków objawy mogą rozwinąć się w ekspresowym tempie. Rodzice często mogą brać za przejaw dobrego apetytu to, gdy niemowlę pobiera więcej pokarmu matki. Tymczasem cukrzyca niemowlęca to podstępna choroba, w której – poza nadmiernym apetytem – obserwujemy konieczność częstej wymiany pieluch (dziecko się moczy). Wzmożone pragnienie oraz zwiększone parcie na pęcherz to typowe objawy każdej cukrzycy, w tym i dziecięcej.

U dzieci chorujących na cukrzycę typu I obserwuje się typowo także chudnięcie oraz brak przyrostu masy ciała, pomimo pobierania dużej ilości pokarmów. Tym symptomom towarzyszy senność i apatia, bóle brzucha, wymioty oraz złe samopoczucie. Chore dziecko zaprzestaje przyjmowania płynów, co jednak nie wpływa na zaprzestanie oddawania moczu i dochodzi do odwodnienia.

Leczenie cukrzycy dziecięcej

Niektóre przypadki cukrzycy występującej u dzieci mogą być leczone lekami doustnymi z grupy sulfonylomocznika. To cukrzyce inne niż typowa cukrzyca typu I, w której dochodzi do przyjmowania zastrzyków insulinowych. Niedobór insuliny w tkankach może być we wspomnianych odmianach choroby spowodowany tym, że wysepki Langerhansa w trzustce nie tyle zaprzestają wytwarzania insuliny w ogóle, co po prostu nie wydzielają jej do krwi lub wydzielają w ograniczonym zakresie.

U dzieci rozpoznawana jest też często tzw. cukrzyca przejściowa, która manifestuje się w identyczny sposób jak typ I cukrzycy, jednak po pewnym czasie ustępuje.

W przypadku dzieci cukrzyca stanowi spory problem – chorzy już od najmłodszych lat muszą zmagać się z wieloma niedogodnościami, jakich ta choroba przysparza, choć nie są na to przygotowani. Niebezpieczny dla zdrowia może być zarówno nadmiar cukru we krwi, jak i stany niedocukrzenia. Dlatego też konieczna jest jego ciągła kontrola i rodzic w tym względzie nie może dawać dziecku „taryfy ulgowej”. Jeżeli cukier będzie notorycznie za niski, może to prowadzić do częstych zaburzeń świadomości połączonych z nagłymi spadkami energii, a w konsekwencji zaburzeń funkcjonowania mózgu i nieodwracalnych zmian w jego obrębie. Nieraz powstaje również zespół wtórnej padaczki.

Inne powikłania cukrzycy

Do typowych powikłań cukrzycy dziecięcej należą także: wolniejszy wzrost dziecka, zaburzenia cyklu miesiączkowego u dziewczyn oraz erekcji u chłopców oraz zaburzenia funkcji wątroby (tzw. niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby). Te jednostki mogą prowadzić do późniejszych przewlekłych zaburzeń: retinopatii, nefropatii i neuropatii cukrzycowej oraz licznych mikro- i makroangiopatii (więcej o powikłaniach cukrzycy).

Szacuje się, że na cukrzycę dziecięcą choruje na świecie ponad 400 tys. dzieci, z czego każdego roku przybywa 70 tys. nowych zachorowań. Na szczęście u dzieci – dzięki coraz skuteczniejszym metodom leczenia – powikłania cukrzycy zdarzają się rzadko. Wczesne rozpoznanie choroby oraz jej prawidłowa kontrola pozwalają zarówno dzieciakom, jak i ich rodzicom na ujarzmienie choroby i szybkie przyzwyczajenie się do niej.